(English version below)
Wersja polska
UE wzmacnia ochronę pracowników przed narażeniem na substancje chemiczne. To ważny sygnał także dla strażaków
Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych Parlamentu Europejskiego przyjęła stanowisko dotyczące kolejnej zmiany przepisów o ochronie pracowników przed narażeniem na substancje niebezpieczne. Chodzi o szóstą rewizję dyrektywy dotyczącej substancji rakotwórczych, mutagennych i reprotoksycznych. W propozycji znalazły się nowe wartości dopuszczalnego narażenia dla wybranych substancji oraz dodatkowe rozwiązania mające lepiej chronić zdrowie pracowników w całej Unii Europejskiej.
Wśród wskazanych substancji znalazły się kobalt i jego związki nieorganiczne, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, 1,4-dioksan oraz dymy spawalnicze. Europosłowie dodali także długoterminowy limit narażenia zawodowego dla izoprenu. Według Parlamentu Europejskiego zmiany oparto na aktualnych danych naukowych i mają one odpowiadać na rzeczywiste ryzyko zdrowotne obecne w różnych sektorach przemysłu.
Z punktu widzenia środowiska strażackiego najważniejsze jest jednak to, że dokument wprost dostrzega potrzebę dodatkowej ochrony strażaków i personelu ratowniczego. Wskazano konieczność prowadzenia specyficznej oceny ryzyka, stosowania odpowiednich środków ochronnych oraz ukierunkowanego nadzoru medycznego dla osób, które w pracy mają kontakt z różnymi materiałami niebezpiecznymi. To ważne, bo nowoczesne pożary oznaczają dziś nie tylko zagrożenie termiczne i taktyczne, ale także coraz bardziej złożoną ekspozycję chemiczną.
Projekt przewiduje również mocniejsze zapisy dotyczące środków ochrony indywidualnej. Jeżeli narażenia nie da się ograniczyć poniżej wartości granicznych, pracodawca miałby obowiązek zapewnić odpowiednie ŚOI, w tym ochronę dróg oddechowych, dopasowaną do budowy ciała pracownika. Parlament wskazuje też, że pracownicy korzystający z takiego sprzętu powinni mieć prawo do regularnych przerw w strefach wolnych od skażenia.
Dla strażaków w Polsce to jeszcze nie jest gotowa zmiana prawa, ale wyraźny kierunek. Europa coraz mocniej mówi o tym, że ochrona zdrowia ratownika nie kończy się na samym wejściu w sprzęcie ochronnym. Liczy się cały system: ocena ryzyka, właściwie dobrane środki ochrony, dekontaminacja, higiena po akcji, ograniczanie ekspozycji wtórnej i realny nadzór zdrowotny. To podejście jest spójne z tym, o czym Fundacja cfbt.pl mówi od dawna: zarządzanie ekspozycją nie jest dodatkiem do służby, ale częścią odpowiedzialności za strażaka.
Według Komisji Europejskiej proponowane zmiany mogą w perspektywie 40 lat zapobiec około 1700 przypadkom raka płuca i 19 000 innym zachorowaniom zawodowym. Na tym etapie nie są to jeszcze przepisy ostateczne. Mandat negocjacyjny musi zostać zatwierdzony przez Parlament na sesji plenarnej, a dopiero później rozpoczną się negocjacje z Radą UE nad finalnym kształtem prawa.
Dla nas najważniejszy wniosek jest prosty: zdrowie strażaków coraz wyraźniej staje się tematem systemowym, a nie pobocznym. I bardzo dobrze. Bo nowoczesne pożary to także nowoczesna chemia, a za nią idzie nowoczesne ryzyko zawodowe.
Na końcu artykułu, pod wersją angielską, znajduje się kompletna treść notki prasowej przetłumaczonej na język polski.
English version
The EU is strengthening protection for workers exposed to chemicals. This matters for firefighters too
The European Parliament’s Committee on Employment and Social Affairs has adopted its position on a new update of the rules protecting workers from exposure to dangerous substances. This is the sixth revision of the directive on carcinogenic, mutagenic and reprotoxic substances. The proposal introduces new occupational exposure limit values for selected substances and additional measures aimed at improving workers’ health protection across the European Union.
The substances covered include cobalt and its inorganic compounds, polycyclic aromatic hydrocarbons, 1,4-dioxane and welding fumes. MEPs also added a long-term occupational exposure limit for isoprene. According to the European Parliament, these changes are based on the latest scientific data and are intended to reflect real health risks present in multiple industries.
For the fire and rescue community, the most important part is clear: the document explicitly calls for additional protection for firefighters and emergency services personnel. It underlines the need for specific risk assessments, adequate protective measures and targeted medical surveillance for those who may come into contact with hazardous materials during their work. This is especially important because modern fires are no longer only a thermal and tactical challenge. They are also a chemical exposure challenge.
The proposal also strengthens provisions on personal protective equipment. Where exposure cannot be reduced below the limit values, employers would be required to provide appropriate PPE, including respiratory protective devices adjusted to the worker’s body type. The Parliament also states that workers using such equipment should have the right to regular breaks in contamination-free areas.
For firefighters in Poland, this is not yet a final legal change, but it is a strong signal about the direction of travel. Europe is increasingly recognising that firefighter health protection does not end with putting on protective gear. It requires a full system: proper risk assessment, suitable protective measures, decontamination, post-incident hygiene, limiting secondary exposure and meaningful health surveillance. This approach is fully aligned with what Fundacja cfbt.pl has been saying for a long time: exposure management is not an optional extra. It is part of professional responsibility.
According to the European Commission, the proposed measures could prevent around 1,700 cases of lung cancer and 19,000 other occupational illnesses over the next 40 years. At this stage, however, the rules are not final yet. The negotiating mandate still needs to be endorsed in plenary before negotiations with the Council of the EU can begin.
The key takeaway is simple: firefighters’ health is increasingly being recognised as a systemic issue, not a side topic. And that is exactly where this discussion should be. Modern fires mean modern chemistry, and modern chemistry means modern occupational risk.
Press release:
Tłumaczenie notki prasowej:
Lepsza ochrona pracowników przed narażeniem na działanie substancji chemicznych
- Nowe wartości graniczne dla substancji chemicznych stosowanych w przemyśle akumulatorowym, stalowym, chemicznym i tekstylnym
- Zaostrzone przepisy dotyczące środków ochrony indywidualnej
- Według Komisji nowe środki pozwolą w ciągu 40 lat zapobiec około 1 700 przypadkom raka płuc i 19 000 innych chorób
W środę Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych przyjęła swoje stanowisko w sprawie nowych przepisów mających na celu poprawę unijnych standardów ochrony pracowników przed narażeniem na działanie substancji niebezpiecznych.
Przy 45 głosach za, braku głosów przeciw i 10 wstrzymujących się posłowie do Parlamentu Europejskiego z Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych zatwierdzili szóstą zmianę dyrektywy w sprawie substancji rakotwórczych, mutagennych i działających szkodliwie na rozrodczość (CMRD), która zawiera nowe dopuszczalne wartości narażenia dla niektórych niebezpiecznych substancji chemicznych, oparte na najnowszych danych naukowych.
Nowe wartości graniczne narażenia
Posłowie do Parlamentu Europejskiego poparli nowe wartości graniczne dla kobaltu i jego związków nieorganicznych, wykorzystywanych do produkcji baterii, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, stosowanych w produkcji stali, żelaza i aluminium, oraz 1,4-dioksanu, wykorzystywanego w przemyśle chemicznym i tekstylnym. Poparli również uwzględnienie dymów spawalniczych.
Izopren
Posłowie do PE wprowadzili długoterminową wartość graniczną narażenia zawodowego dla izoprenu (wykorzystywanego w przemyśle chemicznym i gumowym), który ich zdaniem spełnia kryteria klasyfikacji jako substancja rakotwórcza. Narażenie na izopren może powodować podrażnienie nosa, gardła i płuc, a długotrwałe i intensywne narażenie może prowadzić do raka wątroby i anemii.
Stosowanie środków ochrony indywidualnej
Aby poprawić ochronę pracowników, Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych dodała obowiązek zapewnienia przez pracodawców środków ochrony indywidualnej, takich jak urządzenia ochrony dróg oddechowych, w przypadku gdy narażenia resztkowego nie można ograniczyć do poziomów poniżej wartości granicznych, które muszą być dostosowane do budowy ciała pracownika. Posłowie twierdzą, że podczas ich noszenia pracownicy powinni mieć prawo do regularnych przerw w obszarach wolnych od zanieczyszczeń.
Strażacy
Posłowie do Parlamentu Europejskiego domagają się również dodatkowych środków ochrony dla strażaków i personelu służb ratowniczych, którzy podczas pracy narażeni są na kontakt z różnymi niebezpiecznymi substancjami. W sprawozdaniu podkreślono potrzebę przeprowadzania szczegółowych ocen ryzyka, stosowania odpowiednich środków ochronnych oraz ukierunkowanego nadzoru medycznego nad strażakami i personelem służb ratowniczych.
Wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw
Aby wesprzeć małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) we wdrażaniu dyrektywy, posłowie do Parlamentu Europejskiego chcą, aby państwa członkowskie monitorowały i przedstawiały sprawozdania na temat skutków wdrożenia tych przepisów dla MŚP, w tym konkretnych działań, takich jak wsparcie finansowe i techniczne.
Wymiar płci
Ponieważ pracownicy mogą być bardziej podatni na działanie różnych rodzajów substancji w zależności od płci, komisja chce, aby uwzględnianie kwestii płci stało się integralną częścią opracowywania wszystkich polityk dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.
Cytat
Sprawozdawczyni Liesbet Sommen (EPP, BE) powiedziała: „W UE co roku u około 120 000 pracowników diagnozuje się raka w wyniku narażenia na działanie czynników rakotwórczych w miejscu pracy. Nie możemy tego zaakceptować; nikt nie powinien chorować tylko dlatego, że chodzi do pracy. Nowe limity narażenia, które proponujemy, zapewnią lepszą ochronę tysiącom pracowników w całej UE. Pracujemy nad poprawą ochrony pracowników, zmniejszeniem zagrożeń dla zdrowia i wspieraniem godziwych warunków pracy”.
Kolejne kroki
Mandat negocjacyjny musi jeszcze zostać zatwierdzony na posiedzeniu plenarnym, zanim będą mogły rozpocząć się negocjacje z Radą w sprawie ostatecznego kształtu przepisów.
Kontekst
Szósta zmiana dyrektywy w sprawie substancji rakotwórczych, mutagennych i działających szkodliwie na rozrodczość powinna poprawić ochronę pracowników przed chorobami zawodowymi i zmniejszyć zagrożenia dla ich zdrowia. Według Komisji Europejskiej pozwoli to zapobiec około 1 700 przypadkom raka płuc i 19 000 innych chorób w ciągu najbliższych 40 lat.